Małżeństwo jest to trwały w swym celu związek między osobami, będący uniwersalną instytucją społeczną i zazwyczaj wiążący osoby emocjonalnie, ekonomicznie i prawnie. Małżeństwo stanowi najczęściej podstawę rodziny.

Prawo i zwyczaje dotyczące małżeństw różnią się w poszczególnych społecznościach. W kulturze europejskiej małżeństwo jest instytucją prawną, a w wielu religiach stanowi instytucję sakramentalną. W wielu kulturach istnieje zwyczaj przekazywania mienia w postaci posagu.

Zawarcie małżeństwa poprzedzał okres narzeczeństwa - ceremonią która wprowadza parę w ten okres są zaręczyny.W polskiej tradycji katolickiej ślub kościelny poprzedzają zapowiedzi. Ksiądz w parafii każdego z narzeczonych przez dwa kolejne tygodnie ogłasza podczas mszy informacje o planowanej uroczystości lub są one wywieszane na tablicy informacyjnej w Kościele.

Zawarcie małżeństwa może mieć formę i skutki świeckie (państwowe, urzędowe, cywilne) oraz wyznaniowe (wyznaniowe, kościelne, sakramentalne).
Współcześnie uroczystość zawarcia małżeństwa, a więc ślub, w zdecydowanej większości przypadków odbywa się przy osobistej obecności osób zawierających związek. Ślubu udziela upoważniony urzędnik lub duchowny w obecności dwojga świadków, którzy zgodnie z europejską tradycją są niezbędni, aby w razie zniszczenia dokumentów mogli poświadczyć zawarcie związku.

W wyjątkowych przypadkach ślub może odbyć się pod nieobecność jednej z osób zawierających małżeństwo. W jej imieniu występuje wówczas pełnomocnik. Prawo do udzielania ślubów mogą mieć nie tylko urzędnicy stanu cywilnego, ale także, w uzasadnionych przypadkach, inni urzędnicy: wójt, burmistrz, upoważniony urzędnik konsulatu, w niektórych krajach również kapitan statku.

W krajach europejskich panna młoda i pan młody są przez osobę prowadzącą ceremonię pytani o to, czy pragną zawrzeć ślub. Bez obopólnej zgody małżeństwo nie może być zawarte. Oboje muszą spełniać określone kryteria wiekowe, aby ich zgoda była w pełni świadoma. Publiczna forma ślubu pozwala każdemu członkowi społeczności na zgłoszenie sprzeciwu, jeżeli jego zdaniem zachodzą okoliczności uniemożliwiające zawarcie związku.

Widocznym znakiem zmiany stanu cywilnego jest wymiana obrączek ślubnych. Obrączka wkładana jest przez każdego z młodych na palec przyszłego współmałżonka. W innych kulturach podobne znaczenie przypisywane jest specjalnemu strojowi lub innym przedmiotom. Symbolicznym zakończeniem ceremonii jest w krajach europejskich pocałunek składany przez pana młodego na ustach panny młodej.

Prawa i obowiązki wynikające z założenia rodziny (w prawie Polskim)

1. Obowiązek wspólnego pożycia według określenia Sądu Najwyższego - polega na:

duchowej,
fizycznej i
gospodarczej łączności małżonków.
Wspólne pożycie stanowi naturalny cel małżeństwa i warunkuje urzeczywistnienie jego treści. Jego przejawami są:

wspólne zamieszkanie, wzajemna lojalność małżonków, uwzględnienie słusznych interesów i uczuć drugiej strony, poszanowanie itd.

2. Obowiązek wzajemnej pomocy polega nie tylko na pomocy materialnej, lecz również na pomocy moralnej, na wspieraniu poczynań i przezwyciężaniu trudności drugiego małżonka. Obowiązek ten przejawia się szczególnie silnie np. w wypadku choroby współmałżonka

3. Obowiązek wierności dotyczy obojga małżonków. Małżonek który dopuszcza się cudzołóstwa łamie swoją Przysięgę Małżeńską i doprowadzając do rozwodu może zostać uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego

4. Obowiązek współdziałania dla dobra rodziny oznacza, że o wszystkich istotnych sprawach dla rodziny małżonkowie powinni rozstrzygać wspólnie. Współdziałanie dla dobra rodziny przejawiać się może w przyczynianiu się według sił i możliwości zarobkowych i majątkowych każdego ze współmałżonków do zaspokajania potrzeb rodziny. W szczególności przyczynienie się to może polegać na wspólnym wychowywaniu dzieci oraz na współpracy we wspólnym gospodarstwie domowym.

5. Obowiązek wspólnego rozstrzygania spraw rodziny stanowi, iż istotne sprawy rodziny muszą być przez współmałżonków rozstrzygane wspólnie. W zwykłych sprawach rodziny może występować osobno każdy ze współmałżonków, ale wtedy zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich obciążają solidarnie oboje małżonków.

źródło: wikipedia